Tak. Wada wzroku, okulary ani soczewki kontaktowe same w sobie nie wykluczają uzyskania prawa jazdy. Podczas badania nie chodzi o to, czy kandydat widzi idealnie bez korekcji, lecz czy osiąga wymagane parametry widzenia w warunkach, w których później będzie prowadził samochód. Jeżeli więc na co dzień korzystasz z okularów, na badanie przychodzisz w okularach. Jeśli używasz soczewek – informujesz o tym lekarza i badanie może zostać przeprowadzone z założonymi soczewkami.
Najwięcej problemów pojawia się nie przy samej wadzie wzroku, lecz przy źle dobranym rodzaju korekcji albo niewłaściwym kodzie wpisanym później do prawa jazdy. Okulary i soczewki nie zawsze są prawnie traktowane zamiennie. Kod 01.01 oznacza obowiązek prowadzenia w okularach, 01.02 – w soczewkach kontaktowych, a 01.06 pozwala korzystać z jednego lub drugiego rozwiązania.
Jak wygląda badanie wzroku na prawo jazdy, gdy nosisz okulary lub soczewki?
Lekarz uprawniony do badań kierowców ocenia przede wszystkim, czy wzrok pozwala bezpiecznie prowadzić pojazd. Przy standardowym badaniu kandydata na kategorię B sprawdzana jest ostrość wzroku, a w razie potrzeby również pole widzenia, widzenie obuoczne, rozpoznawanie barw czy reakcja na olśnienie i widzenie po zmroku.
W przypadku kierowców należących do tzw. grupy 1, obejmującej m.in. typowego kandydata na prawo jazdy kategorii B, wymagana ostrość wzroku obuocznie wynosi co najmniej 0,5 – z korekcją lub bez niej. Pole widzenia powinno obejmować co najmniej 120 stopni w poziomie, minimum 50 stopni w lewo i w prawo oraz 20 stopni w górę i w dół. W centralnym obszarze widzenia nie mogą występować istotne ubytki mogące wpływać na bezpieczeństwo prowadzenia.
Praktycznie oznacza to jedno: jeśli bez okularów nie odczytasz prawidłowo tablicy, ale w swoich okularach osiągasz wymagany poziom ostrości, nadal możesz otrzymać pozytywne orzeczenie.
Na badanie najlepiej zabrać:
-
okulary używane na co dzień, a nie starą parę trzymaną w samochodzie;
-
soczewki kontaktowe, jeśli rzeczywiście zamierzasz w nich prowadzić;
-
wcześniejszą dokumentację okulistyczną, jeżeli masz dużą wadę wzroku, zez, niedowidzenie, chorobę siatkówki, jaskrę, stan po operacji oka albo znaczne różnice pomiędzy oczami;
-
aktualne prawo jazdy, jeżeli badanie dotyczy przedłużenia lub zmiany uprawnień.
Nie ma sensu zdejmować okularów przed wejściem do gabinetu i próbować „zaliczyć” badania bez nich. Jeżeli korekcja jest potrzebna, lekarz może po prostu wpisać jej obowiązek do orzeczenia. Próba ukrywania wady niczego nie poprawia, a może skończyć się dodatkową konsultacją okulistyczną.
Badanie lekarskie kandydata na kierowcę kosztuje 200 zł. Jest to urzędowo określona opłata za podstawowe badanie wykonywane na potrzeby uzyskania uprawnień. Jeżeli lekarz stwierdzi konieczność dodatkowej diagnostyki, np. konsultacji okulistycznej, jej koszt może być rozliczany osobno.
Co oznaczają kody 01.01, 01.02 i 01.06 w prawie jazdy?
To właśnie tutaj najłatwiej o błąd, który później komplikuje codzienną jazdę.
Kody związane z korekcją wzroku znajdują się w rubryce 12 prawa jazdy. Najważniejsze dla osób z typową wadą refrakcji są trzy oznaczenia:
-
01.01 – okulary,
-
01.02 – soczewka kontaktowa lub soczewki kontaktowe,
-
01.06 – okulary lub soczewki kontaktowe.
Różnica nie jest kosmetyczna. Jeżeli masz wpisany kod 01.01, warunkiem korzystania z uprawnień jest prowadzenie pojazdu w okularach. Założenie zamiast nich soczewek nie zmienia treści ograniczenia zapisanego w dokumencie.
Analogicznie kod 01.02 wskazuje soczewki kontaktowe. Najbardziej elastyczny dla osoby, która na zmianę korzysta z obu metod korekcji, jest kod 01.06.
To szczególnie istotne dla osób, które zrobiły prawo jazdy kilka lub kilkanaście lat temu w okularach, a później przeszły na soczewki. Sam zakup soczewek nie aktualizuje ograniczenia wpisanego do dokumentu.
Jeżeli więc dziś:
-
rano prowadzisz w soczewkach,
-
wieczorem zdejmujesz je i zakładasz okulary,
-
raz wybierasz jedną, a raz drugą metodę,
najbardziej praktycznym rozwiązaniem jest dopilnowanie podczas badania, aby lekarz prawidłowo określił możliwość stosowania obu sposobów korekcji, o ile stan wzroku na to pozwala.
Dobrze sprawdzić to jeszcze przed wyjściem z gabinetu. Poprawianie pomyłki po wydaniu dokumentu oznacza kolejne formalności.
Kiedy wada wzroku może skrócić ważność prawa jazdy albo wymagać okulisty?
Samo noszenie okularów nie oznacza automatycznie krótkoterminowego prawa jazdy. Lekarz może jednak ustalić wcześniejszą datę kolejnego badania, jeżeli stan wzroku wymaga kontroli.
Najczęściej dotyczy to osób, u których występuje coś więcej niż stabilna krótkowzroczność czy nadwzroczność: postępująca choroba oczu, istotne zaburzenia pola widzenia, niedowidzenie jednego oka, duża różnica ostrości między oczami, niedawny zabieg okulistyczny albo schorzenie mogące pogarszać widzenie.
W takich przypadkach lekarz wykonujący badania kierowców może skierować badanego na konsultację okulistyczną. Nie oznacza to automatycznej odmowy wydania orzeczenia. Chodzi o uzyskanie dokładniejszych danych niż te, które można zebrać podczas podstawowego badania kierowcy.
Trzeba też rozróżnić dwie rzeczy: ważność samego dokumentu prawa jazdy i termin wynikający ze stanu zdrowia. Dla najpopularniejszych kategorii, takich jak B, dokument może być wydawany maksymalnie na 15 lat, ale lekarz może określić krótszy okres, jeżeli wymaga tego stan zdrowia.
Najczęstszy praktyczny błąd wygląda inaczej: kandydat przychodzi w soczewkach, nie mówi o nich lekarzowi albo nie zaznacza, że na co dzień zamienia soczewki na okulary. Potem w dokumencie pojawia się ograniczenie niedopasowane do rzeczywistego sposobu korzystania z korekcji.
Dlatego przed podpisaniem dokumentacji trzeba powiedzieć wprost: „Prowadzę zarówno w okularach, jak i w soczewkach”. Lekarz oceni, jaki kod powinien znaleźć się w orzeczeniu. Nie należy samodzielnie zakładać, że kod 01.01 automatycznie pozwala jeździć również w soczewkach.
FAQ – okulary i soczewki podczas badania kierowcy
Czy można zdać badanie na prawo jazdy z dużą wadą wzroku?
Tak, jeśli po zastosowaniu odpowiedniej korekcji spełniasz wymagania dotyczące widzenia. Sama liczba dioptrii nie przesądza automatycznie o negatywnym wyniku badania dla zwykłej kategorii B. Przy dużej lub nietypowej wadzie lekarz może jednak zażądać konsultacji okulistycznej.
Czy na badanie trzeba przyjść w okularach?
Jeśli używasz ich do patrzenia w dal lub prowadzenia samochodu – tak. Zabierz aktualnie używaną parę. Nie korzystaj specjalnie ze starych, słabszych okularów tylko dlatego, że znajdują się pod ręką.
Czy można przejść badanie w soczewkach kontaktowych?
Tak. Trzeba jednak powiedzieć lekarzowi, że soczewki są założone. Ma to znaczenie zarówno przy ocenie wzroku, jak i przy określaniu kodu ograniczenia.
Czy kod 01.01 pozwala prowadzić samochód w soczewkach?
Nie należy tak tego interpretować. Kod 01.01 oznacza okulary, natomiast kod 01.02 oznacza soczewki. Możliwość zamiennego stosowania obu metod oznacza kod 01.06 – okulary lub soczewki kontaktowe.
Czy niewielka wada wzroku zawsze oznacza kod w prawie jazdy?
Nie. Jeżeli bez korekcji spełniasz wymagania zdrowotne, lekarz może nie wprowadzać obowiązku jej używania. Decyduje wynik badania, a nie sam fakt posiadania recepty na okulary.
Ile kosztuje podstawowe badanie lekarskie na prawo jazdy?
Opłata za badanie kandydata na kierowcę wynosi 200 zł. Dodatkowa konsultacja specjalistyczna, jeżeli okaże się konieczna, może oznaczać osobny wydatek.
Czy trzeba wcześniej iść do okulisty?
Przy zwykłej, stabilnej wadzie wzroku zazwyczaj nie ma takiej potrzeby. Konsultacja jest bardziej prawdopodobna przy chorobach oczu, dużych zaburzeniach widzenia, nieprawidłowym polu widzenia, niedowidzeniu jednego oka albo po zabiegach okulistycznych.
Co zrobić, jeśli mam w prawie jazdy kod 01.01, ale teraz jeżdżę głównie w soczewkach?
Najpierw wykonaj nowe badanie u uprawnionego lekarza i poinformuj, że korzystasz z obu metod korekcji. Jeżeli lekarz potwierdzi taką możliwość i zastosuje odpowiednie oznaczenie, kolejnym krokiem jest wymiana dokumentu z prawidłowym kodem.
Najważniejsza decyzja jest więc prosta: przed badaniem ustal, w czym rzeczywiście będziesz prowadzić samochód – w okularach, soczewkach czy zamiennie w obu. Następnie zabierz tę korekcję do gabinetu i dopilnuj kodu wpisanego do orzeczenia. Jeśli korzystasz zamiennie z okularów i soczewek, w pierwszej kolejności sprawdź, czy dokument nie ogranicza Cię wyłącznie do kodu 01.01 albo 01.02. To błąd, który najlepiej usunąć przed pierwszą kontrolą drogową, a nie po niej.